Herb Łodzi zatwierdzono 90 lat temu. Poznaj jego niezwykłą historię, sięgającą 1423 roku!

5 czerwca 1936 roku zarządzeniem ówczesnego Ministra Spraw Wewnętrznych i jednocześnie premiera RP Felicjana Sławoja-Składkowskiego zatwierdzono obowiązujący do dziś herb Łodzi. Jego historia sięga jednak 1423 roku i uzyskania przez nasze miasto praw miejskich.

Łódź. Herb Łodzi
Herb Łodzi zatwierdzono 90 lat temu. Poznaj jego niezwykłą historię, sięgającą 1423 roku!
4 zdjęcia
Łódź. Herb Łodzi
Łódź. Herb Łodzi
Łódź. Herb Łodzi
ZOBACZ
ZDJĘCIA (4)

Decyzja króla Władysława Jagiełły z 29 lipca 1423 roku miała wymiar także heraldyczny – odtąd Łódź mogła używać pieczęci z godłem. Najstarsza zachowana pieczęć, a tym samym godło Łodzi znajduje się na dokumencie wystawionym przez burmistrza Wojciecha Wyszka z 1535 roku, choć zapewne jej wzór jest starszy. Łódka na nim ma cztery otwory, mało zarysowane wiosło i nieczytelny napis.

Kolejna pieczęć na dwa wieki

W 1577 roku powstała kolejna pieczęć, używana ponad dwa wieki. Zawiera ona rysunek łódki z wiosłem i otoczona jest napisem „Sigillum opidi Lodzia 1577". Zanikła dopiero w początkach rosyjskiego zaboru Łodzi, w 1817 roku. Wtedy to zamiast tradycyjnej łódki pojawiło się państwowe godło Królestwa Kongresowego (dwugłowy orzeł cesarski z białym orłem na piersiach), obowiązujące przez cały okres zaborów. Przez te sto lat pieczęć zmieniała nieco swój wygląd, pozostając jednak w carskiej stylistyce.

„W polu czerwonem łódź z wiosłem - złote"

W trakcie I wojny światowej, gdy Łódź znalazła się pod niemiecką okupacją, łódka wróciła na wizerunek pieczęci. Nadano jej jednak nową, nieco zmodernizowaną formę heraldyczną. Był to herb stylizowany o „połączonych godłach dawnej Łodzi rolniczej i symbolach współczesnej stolicy przemysłu". Przedstawiał unoszącą się na falach rzeki łódź, w której umieszczono bele bawełny, koło zębate i berło Merkurego. Głównym jego elementem była jednak kobieta trzymająca w rękach prząślicę, z której wyciągała długą nić. W październiku 1917 roku nadburmistrz Łodzi Leopold Skulski usunął z urzędowej pieczęci miejskiej tekst niemiecki. W 1919 roku, już w niepodległej Polsce, władze miasta przyjęły nowy wizerunek herbu z godłem miasta, który po piętnastu latach i pewnych modyfikacjach, w 1936 roku został oficjalnie zatwierdzony.

Wówczas to na klasycznej tarczy herbowej umieszczono złotą łódkę o niezwykle prostej formie, uznając taki wzór „jako historycznie uzasadniony herb Łodzi - w polu czerwonem łódź z wiosłem – złote". Zaczęła także obowiązywać, jako jedna z niewielu w Polsce, flaga miasta Łodzi, we wzorze, który znamy do dziś.

Złota swastyka zastąpiła łódkę

W trakcie niemieckiej okupacji Łodzi, w latach II wojny światowej, nasze miasto przemianowano w 1940 roku na Litzmannstadt, a rok później łódkę w herbie zastąpiła złota swastyka na granatowym tle tarczy herbowej. Barwy heraldyczne herbu okupowanego miasta nawiązywały do barw rodu Litzmannów.

Po zakończeniu II wojny światowej złota łódka na czerwonej tarczy znów stała się herbem Łodzi, choć w 1950 roku komunistyczne władze zlikwidowały samorządność, a miejscy rajcy musieli posługiwać się symbolami państwowymi. Dopiero w 1986 roku Łódź jako jedno z pierwszych miast powróciło do używania flagi miejskiej, wzorowanej na tej sprzed pół wieku.

Obecnie w Statucie Miasta Łodzi uregulowane są kwestie godła, herbu i flagi miasta. Według paragrafu 2 „barwami Miasta są kolory złoty i czerwony, ułożone w dwóch poziomych, równoległych pasach tej samej szerokości, z których górny jest koloru złotego, a dolny koloru czerwonego”.

ZOBACZ TAKŻE