Historia kamienicy przy ul. Narutowicza 32 w Łodzi jest równie bogata, co jej aktualny wygląd, a zaczyna się od drewnianego, parterowego domu, który stał w tym miejscu przed budową murowanego gmachu. Kamienica powstała na zlecenie braci Chaima Mordki i Gersza Auerbachów, choć w jej dziejach przewijają się również nazwiska kolejnych właścicieli, takich jak rodziny Szpiro oraz Teitelbaumów. Przed II wojną światową budynek był ważnym ośrodkiem życia społecznego i gospodarczego - mieściła się tu siedziba Towarzystwa Śpiewaczego „Szir”, a w podwórzu funkcjonowała fabryka wyrobów wełnianych. Po zakończeniu wojny kamienica stała się centrum kultury żydowskiej, goszcząc drukarnię prasy żydowskiej, redakcję gazety „Dos Naje Lebn” oraz siedzibę Związku Literatów i Dziennikarzy Żydowskich. W 1997 roku obiekt został odzyskany przez Leokadię Haskiel, której rodzina wyjechała z Polski w 1968 roku.
Wyjątkowa architektura
Kamienica braci Auerbachów stanowi jeden z najbardziej intrygujących przykładów łódzkiej architektury przełomu wieków. Wzniesiony w 1896 roku gmach został zaprojektowany przez wybitnego architekta Gustawa Landau-Gutentegera, który w swojej wizji połączył elementy neorenesansu włoskiego oraz neoromanizmu, tworząc dzieło uznawane za wczesny przykład łódzkiej secesji. Najbardziej charakterystycznym i rozpoznawalnym elementem elewacji są ukryte wysoko na szczycie maszkarony - diaboliczne i fantastyczne stwory przypominające nietoperze o ludzkich twarzach. Bogactwo architektury budynku widać także w jego detalach. Na elewacji znajdują się ozdobne, okrągłe rozety, małe kolumienki z prostymi głowicami oraz charakterystyczne podwójne i potrójne okna, czyli biforia i triforia. Fasada budynku jest bardzo zróżnicowana i przestrzenna, a jednocześnie zachowuje klasyczny układ. Lewa część elewacji ma balkony, a prawa została zaprojektowana z głębokimi loggiami. Efekt wizualny potęguje kontrast między żółtą cegłą elewacji a jasnoszarymi, tynkowanymi elementami zdobniczymi. Co niezwykle cenne dla historyków, na ryzalitach do dziś można dostrzec napisy pisane cyrylicą, które najprawdopodobniej stanowiły reklamy sklepów działających w tym miejscu jeszcze przed I wojną światową. Wewnątrz budynku zachowała się natomiast bogato zdobiona stolarka drzwiowa.
Plany rewitalizacji
Obecnie kamienica przygotowywana jest do kompleksowej rewitalizacji, ponieważ po latach zaniedbań znajduje się w trudnym stanie technicznym. Przy budynku przy ul. Narutowicza 32 w Łodzi pojawiły się już rusztowania, a wspólnota mieszkaniowa intensywnie pracuje nad pełną dokumentacją projektową oraz poszukuje źródeł dofinansowania. Zakres planowanych prac jest bardzo szeroki i obejmuje nie tylko odnowienie bogato dekorowanej elewacji frontowej, ale także wykonanie izolacji przeciwwilgociowej, remont prześwitów bramowych oraz niezbędne prace konstrukcyjne. Dzięki wpisowi do rejestru zabytków remont musi zostać przeprowadzony z najwyższą dbałością o zachowanie unikalnych detali historycznych, co pozwoli kamienicy odzyskać jej utracony blask i dołączyć do grona innych odrestaurowanych zabytków w tej części miasta.
