Urodził się 24 czerwca 1836 r. w Radomiu w rodzinie żydowskiej, jego ojciec miał małą farbiarnię. W wieku 15 lat wyjechał do Warszawy, gdzie ukończył gimnazjum, przeszedł na kalwinizm, pracował w banku jako goniec, a potem administrator dóbr na Podolu. Trafił do Petersburga, gdzie zajął się budową kolei i dorobił się znacznego majątku. Dla zdobycia ogłady i wykształcenia studiował w Berlinie i pojął za żonę piękną Emilię Kronenberg, córkę lekarza z Moskwy.
Bloch osiadł na stałe w Warszawie, gdzie otworzył duży kantor bankowy, inwestując w rozmaite branże przemysłowe, ale jego przeznaczeniem była kolej. Budowa Drogi Żelaznej Fabryczno-Łódzkiej w 1865 r. była pierwszym krokiem do jego zawrotnej kariery. Odtąd jego nazwisko towarzyszyło niemal wszystkim przedsięwzięciom kolejowym w Królestwie Polskim do końca XIX w. Po nabyciu pakietów akcji kolei brzesko-kijowskiej, grajewskiej i odeskiej oraz utworzeniu z nich Towarzystwa Południowo-Zachodnich Dróg Żelaznych przemysłowiec został okrzyknięty „królem kolei”. Jan Bloch stał się symbolem uformowanej polskiej burżuazji, piewcą pozytywizmu, człowiekiem sukcesu na niwie techniki i gospodarki, członkiem finansowej elity oraz radcą stanu w tzw. komitecie uczonym przy Ministerstwie Skarbu.
