Romskie requiem. Likwidacja podobozu cygańskiego w Litzmannstadt Getto

12 stycznia 1942 r. Niemcy zakończyli likwidację podobozu cygańskiego, utworzonego na terenie Litzmannstadt Getto. Do dziś przy ul. Wojska Polskiego stoją kamienice, w których mieszkali romscy więźniowie, a także stara kuźnia, w której mieściła się kostnica.

Łódź. Romskie requiem. Likwidacja podobozu cygańskiego w Litzmannstadt Getto
Romskie requiem. Likwidacja podobozu cygańskiego w Litzmannstadt Getto

Późną jesienią 1941 r. w kwadracie dzisiejszych ulic Wojska Polskiego, Obrońców Westerplatte, Sikawskiej i Głowackiego, na niewielkim obszarze 0,19 kilometrów kwadratowych wyodrębniono tzw. Zigeunerlager, gdzie zamknięto ponad 5 tysięcy Romów i Sinti z Burgenlandu. Przywieziono ich do Łodzi w bydlęcych wagonach na początku listopada 1941 r. Wśród 5007 osób było 2689 dzieci. Romowie mieszkali w strasznych warunkach sanitarnych – na terenie obozu nie było latryn, łaźni, wody, panował głód. Wkrótce wybuchła epidemia tyfusu, która zdziesiątkowała Romów, zmarło 719 osób, które pogrzebano na cmentarzu żydowskim w zbiorowych mogiłach. 

Wywózka Romów do obozu

Po kilku tygodniach koszmaru, 5 stycznia 1942 r. Niemcy rozpoczęli wywózkę Romów do obozu w Chełmnie nad Nerem, gdzie do 12 stycznia wszystkich zamordowano, w tym sporą grupę przedstawicieli romskiej elity. Do dziś przy ul. Wojska Polskiego stoją kamienice, w których mieszkali romscy więźniowie, a także stara kuźnia, w której mieściła się kostnica. 10 stycznia 2004 r. odsłonięto tam pamiątkową tablicę, przed którą odbywają się rocznicowe uroczystości, a wewnątrz małego budynku organizowane są wystawy upamiętniające tragedię Romów.

ZOBACZ TAKŻE