Fabrykanci wznosili pałace i wille w pobliżu rzeczek w Łodzi. Nad stawem nad Jasieniem przy obecnej ulicy Przędzalnianej powstała willa Herbsta, pałac Juliusza Heinzla wzniesiono nad stawem przy rzece Sokołówce, a staw w Łagiewnikach, jak lustro odbija bryłę pałacu Ludwika Heinzla. Fabrykanckie ogrody zdobiły sadzawki i fontanny, ale woda tryskała również w pałacowych wnętrzach — z przyściennych zdrojów i dekoracyjnych wodotrysków. Ile z nich przetrwało do dziś?
Do najciekawszych należy fontanna w pałacu Juliusza Kindermanna przy ul. Piotrkowskiej 137. Tę wciąż czynną fontannę można zobaczyć na pierwszym piętrze. Woda wypływa tam z secesyjnej maski wykonanej z miedzianej blachy, a następnie spływa po podświetlanym, kaskadowym wodospadzie z barwionego szkła. Zabytkowa fontanna została odnowiona dzięki staraniom obecnych gospodarzy pałacu — nauczycieli z Klubu Nauczyciela.
- ZOBACZ TAKŻE: Unikatowe meble ponownie w Muzeum Miasta Łodzi!
Niezwykle ciekawą formę ma również secesyjna fontanna w dawnym zakładzie kąpielowym Hersza Offenbacha przy ul. Zachodniej 56. Tutaj woda wypływała z maski maszkarona. Zachwycają pięknie barwione kafle z secesyjnymi ornamentami, którymi obudowano fontannę. Pełna dekoracyjnego przepychu jest ścienna fontanna w dawnym pałacu Karola Poznańskiego (obecnie siedzibie Akademii Muzycznej w Łodzi). Centralnym motywem kompozycji jest płaskorzeźba lwiej głowy, z której wypływała woda. Poniżej wiją się dwa fantazyjne wodne węże, tworzące ramę dla płaskorzeźby przedstawiającej roślinność wodną. Misa fontanny ma formę muszli — klasycznego motywu kojarzonego z renesansem i barokiem.
W jednej z najpiękniejszych klatek schodowych w Łodzi, w kamienicy przy ul. Piramowicza 11/13, również znajduje się ścienny zdrój. Jest on inspirowany wzorami antycznymi. Nad misą umieszczono dekoracyjną ramę z głową lwa, z którego pyska wypływa woda — to typowy motyw fontann w stylu klasycystycznym. Ciekawą fontannę z mozaikowym tłem można zobaczyć także w willi Teschemachera przy ul. Wigury 12/12a. Fontanny znajdziemy również we współczesnych budynkach — chociażby w galeriach handlowych.
