W wymiarze lokalnym ważne było oczywiście powołanie nowych władz miasta. W wyborach samorządowych 27 maja 1990 r. zwyciężyło Łódzkie Porozumienie Obywatelskie, które posiadało 50 mandatów w radzie miejskiej i podjęło samodzielne rządy z prezydentem Grzegorzem Palką na czele. Ponieważ przemiany polityczne po 1989 r. toczyły się pod wyraźnymi szyldami partyjnymi, szybko pojawiły się nowe struktury i alianse oraz przejawy walki o władzę, pomimo wcześniejszych układów i porozumień. Pod koniec I kadencji ŁPO liczyło już 37 radnych, a z 23-osobowego klubu Wojewódzkiego Komitetu Obywatelskiego pozostało sześć osób bezpartyjnych.
Polityczne gry
Pomimo roszad, nieoczekiwanej zmiany miejsc i uszczuplenia klubu ŁPO prezydent Łodzi Grzegorz Palka nadal mógł liczyć na większość w radzie dzięki radnym niezależnym, ale także radnym opozycyjnym. Szefem nowej partii, czyli Unii Demokratycznej, został wówczas w województwie łódzkim Marek Czekalski. Klub Liberałów, liczący pięć osób i złożony w większości z byłych członków ŁPO, był nadal przyjazny ówczesnemu zarządowi Łodzi. W kwestii angażowania się władz w działalność gospodarczą liberałowie zajmowali stanowisko, iż powinno się zawierać spółki o kluczowym znaczeniu dla miasta i regionu. Tymczasem centroprawicowe władze Łodzi musiały sobie najpierw poradzić z szybko rosnącym bezrobociem. Kryzys hamowany wcześniej przez scentralizowane władze PRL-u wybuchł z ogromnym impetem, a w Łodzi przybrał ogromne rozmiary, z czym trudno było walczyć.
Zderzenie z rzeczywistością
W województwie łódzkim w 1991 r. w biurach pracy było zarejestrowanych 87,2 tys. bezrobotnych, a w kwietniu 1994 r. już 110,8 tys. (w tym 52 tys. kobiet). Szczególnie trudno było o pracę w samej Łodzi. Od początku lat 90. utrzymywał się spadek produkcji przemysłowej o 18,6%, a w budownictwie mieszkaniowym o 23%. Średnia wysokość miesięcznych zarobków wynosiła w Łodzi 2,4 mln zł i należała do najniższych w kraju – najwyższa była na poziomie 4,3 mln zł w przemyśle wydobywczym. Bardzo szybko jednak, niemal z miesiąca na miesiąc, rosła inflacja. Wiosną 1993 r. przez Łódź przetoczyła się fala strajków, w których wzięło udział 300 zakładów pracy. Domagano się powołania pełnomocnika ds. restrukturyzacji regionu, którym został ówczesny wojewoda Waldemar Bohdanowicz. Pierwsze w nowej RP władze samorządowe Łodzi były mocno krytykowane za trudną do naprawienia w krótkim czasie sytuację gospodarczą miasta, co wpłynęło na wyniki w kolejnych wyborach.
Pierwsze ruchy postępu
Do niewątpliwych osiągnięć kadencji 1990–1994 można zaliczyć szeroko zakrojone prace przy komunalizacji mienia, sprywatyzowanie handlu, usług i części zasobów mieszkaniowych oraz przebudowę głównej ulicy Piotrkowskiej, a także rozpoczęcie budowy łódzkiego lotniska. W 1992 r. odbyło się pierwsze Światowe Spotkanie Łodzian, a rada miejska wznowiła przyznawanie tytułu Honorowego Obywatela Miasta Łodzi. Jako pierwsi w nowej rzeczywistości politycznej otrzymali je: abp Władysław Ziółek, Karl Dedecius, Artur Brauner i ojciec Stefan Miecznikowski. Z dniem 1 stycznia 1993 r. zniesiono podział na dzielnice, a Łódź stała się jednolitą gminą miejską. W związku z likwidacją dzielnic, dla celów administracyjnych obsługi klientów, miasto zostało podzielone na pięć rejonów działania Delegatur Urzędu Miasta Łodzi, właściwie pokrywających się z istniejącym wcześniej podziałem na dzielnice. Jednostką pomocniczą gminy stały się osiedla administracyjne, których obecnie jest w Łodzi 37. W 1993 r. rozpoczęto remont ulicy Piotrkowskiej na odcinku od Al. Mickiewicza do ul. Tuwima, gdzie położono kostkę.
