TOP 11 atrakcji Spalskiego Parku Krajobrazowego. Natura, historia i przygoda w jednym [PRZEWODNIK]
Ten wczesnoromański kościół pochodzi z XI wieku i jest jednym z najstarszych oraz najcenniejszych zabytków budownictwa sakralnego w Polsce. Według tradycji kościół ufundował książę Władysław Herman jako wotum wdzięczności za narodziny syna, co legendy łączą z leczniczymi kąpielami jego małżonki w tutejszych źródłach.
Choć początkowo kościół tętnił życiem, jego znaczenie spadło w XVI wieku po wybudowaniu w miejscowości nowej świątyni, co doprowadziło obiekt do stopniowej ruiny. Dopiero pod koniec XVIII wieku przeprowadzono pierwszą poważną restaurację i sprowadzono tu obraz Matki Boskiej Bolesnej. Niestety, burzliwa historia zaborów szybko zmieniła kościół w pruski magazyn zboża. Na początku XX wieku losem zabytku zainteresował się car Mikołaj II, goszczący w pobliskiej Spale, co zapoczątkowało prace konserwatorskie w 1912 roku. Mimo ogromnych zniszczeń, jakich świątynia doznała w czasie I wojny światowej, w okresie międzywojennym podjęto udaną próbę jej pełnej rekonstrukcji.
Architektura obiektu charakteryzuje się prostokątną nawą z absydą oraz cylindryczną wieżą, która w przeszłości pełniła nie tylko funkcję dzwonnicy, ale również funkcję schronienia obronnego. Wewnątrz wieży znajduje się empora, czyli specjalna piętrowa loża fundatorska.
