Czy o Zagładzie i Holokauście można mówić z perspektywy ubioru i mody? Wystawa „System mody. Ubrania w strategiach przemocy i taktykach przetrwania w getcie łódzkim” udowadnia, że tak. Co więcej, perspektywa ta pozwala lepiej zrozumieć realia istnienia getta łódzkiego – tematu dotychczas pomijanego w polskich narracjach muzealnych.
Produkcja odzieży dla III Rzeszy
Łódzkie getto, jedno z najlepiej udokumentowanych miejsc Holokaustu i najdłużej funkcjonujące spośród wszystkich utworzonych przez nazistów, było nie tylko miejscem niewyobrażalnego cierpienia, ale również ośrodkiem produkcji odzieżowej na potrzeby III Rzeszy. W getcie pracowali dawni łódzcy krawcy, szewcy i kaletnicy, tworząc wysokiej jakości konfekcję, buty oraz luksusowe dodatki. Niewolnicza praca więźniów stała się elementem nazistowskiej gospodarki i miała stanowić narzędzie przetrwania dla uwięzionych.
Po raz pierwszy w Polsce
Ekspozycja po raz pierwszy w Polsce ukazuje modę jako narzędzie przemocy i walki o godność. Wśród eksponatów znajdą się unikatowe materiały archiwalne – od reklam produkcji getta, przez „look booki” dokumentujące wytwarzane tam ubrania, po osobiste przedmioty należące do ofiar. Zwiedzający zobaczą również rzadko eksponowane fotografie, dokumenty oraz prace żydowskich artystów tworzących w konstruktywistycznej stylistyce, których celem było ukazanie produkcji getta w pozytywnym świetle.
Moda, jako zwierciadło spacerujące po gościńcu getta łódzkiego, pozwala uchwycić jego szczególną tożsamość. Była narzędziem zarówno przetrwania, jak i opresji. Osobista moda, uchwycona we wspomnieniach i fotografiach, stanowiła formę oporu wobec nazistowskiego spojrzenia, które odbierało Żydom człowieczeństwo – mówi Karolina Sulej, współkuratorka wystawy.
Dialog z historią getta
W ramach wystawy współcześni artyści sztuk wizualnych podejmą dialog z historią getta, pokazując aktualne konteksty przemocy i przymusowej pracy w globalnym przemyśle tekstylnym. Wystawa zwraca uwagę na trudną historię produkcji odzieżowej w getcie łódzkim i jej konsekwencje, które rezonują także w dzisiejszym świecie.
Wystawa potrwa od 3 kwietnia 2025 do 1 lutego 2026 roku.